Lễ tế cấp Nhà nước thờ Thần linh Hồ Khövsgöl đã được tổ chức

Ulaanbaatar, ngày 2 tháng 8 năm 2026 (MONTSAME). Hôm nay, tức ngày 19 tháng cuối mùa hè của tháng Cừu Xanh theo niên lịch năm Ngựa Lửa mang tên "Süreer Daragch" thuộc chu kỳ 60 năm thứ XVII, Lễ tế cấp Nhà nước thờ Thần linh Hồ Khövsgöl đã được tổ chức tại ovoo (gò đá thiêng) Chöchü Khairkhan, nơi dành riêng cho nghi lễ cúng tế.

Thay mặt Nhà nước Mông Cổ, Tổng thống U. Khurelsukh đã tham dự buổi lễ. Vào tối trước ngày diễn ra nghi lễ, các vị tăng của chùa Gandandarjaalin thuộc khu vực Mörön Khüree, tỉnh Khövsgöl, đã tụng các kinh Itgel, Sanjaanamsig, Zügdor, Tamjadjav, Horvoonjig, Sertüv, Odsüren, Shagjtüv, cùng các nghi thức cúng tế dành cho bảy ngôi sao Bắc Đẩu.

Trong ngày cử hành nghi lễ, Tổng thống Mông Cổ, Tổng Tư lệnh các Lực lượng Vũ trang U. Khurelsukh, mang theo các biểu tượng của Nhà nước và được đội tiêu binh danh dự hộ tống tiến vào khu vực hành lễ. Sau đó, Quốc kỳ Mông Cổ, cờ thiêng Umar của Đại Hắc Kỳ (Đại Hắc Tôtem) của toàn quân, cờ của tỉnh Khövsgöl, chân dung Đại Hãn Thành Cát Tư Hãn, cùng Bảy báu vật của quốc gia đã được cung kính an vị trên bàn tế.

Các vị tăng ni tụng kinh, thổi tù và, đánh trống và các nhạc cụ nghi lễ khác để thực hiện nghi thức cung nghinh các vị thần cai quản ngọn ovoo. Các nghệ sĩ múa của Nhà hát Ca múa kịch tỉnh Khövsgöl đã biểu diễn điệu múa của các vị Hoàng hậu (Hatdyn Büjig) nhằm làm vui lòng các vị Thần Nước (Lus).

Phát biểu tại buổi lễ, Tổng thống U. Khurelsukh nhấn mạnh rằng, truyền thống hàng nghìn năm của người Mông Cổ trong việc cúng tế núi thiêng, ovoo và sông hồ không chỉ thể hiện tinh thần yêu quý, gìn giữ và bảo vệ thiên nhiên, quê hương, mà còn là trách nhiệm thiêng liêng của mỗi người. Đây cũng là nghi lễ trọng đại của Nhà nước nhằm khẳng định chủ quyền lãnh thổ quốc gia, đồng thời gìn giữ và truyền lại cho các thế hệ mai sau những giá trị về di sản văn hóa, lịch sử và phong tục tập quán của dân tộc.

Ông cũng nhắc lại truyền thống lịch sử lâu đời của người Mông Cổ: từ hàng nghìn năm trước, Hồ Khövsgöl – nguồn nước nuôi dưỡng con người, muôn loài động vật, thực vật và mọi sự sống – luôn được người dân tôn xưng là "Biển Mẹ" (Dalai Eej) và được tôn kính, yêu quý như chính người mẹ của mình.

---

Ghi chú:

• Лус (Lus) trong tín ngưỡng Mông Cổ là Thần Nước hoặc Long thần cai quản sông, hồ, suối; vì vậy cụm "Хөвсгөл нуурын лусыг тахих" có thể dịch là "Lễ cúng Thần linh Hồ Khövsgöl" hoặc "Lễ tế Long thần Hồ Khövsgöl".
• Овоо (Ovoo) là gò đá thiêng – nơi người Mông Cổ tiến hành các nghi lễ cúng tế núi, đất trời và các vị thần bảo hộ. 

Nghệ sĩ Ưu tú ngành Văn hóa B. Narandelger đã trình bày bài ca ngợi "Dalai Eejiin Magtaal" (Khúc tán dương Mẹ Biển). Tiếp đó, Tổng thống U. Khurelsukh đã dâng lễ vật gồm các sản phẩm từ sữa, ngũ cốc và bánh kẹo lên núi rừng và đất mẹ theo nghi thức truyền thống.

Ca sĩ độc diễn P. Amarsaikhan, Nghệ sĩ Ưu tú ngành Văn hóa của Nhà hát Ca múa kịch tỉnh Khövsgöl, đã trình bày ca khúc "Biển Hồ Mông Cổ" (Mongol Dalai) để bày tỏ lòng tôn kính đối với các vị Thần Nước (Lus) và các vị Thần Núi, Thần Đất (Savdag).

Sau đó, đội tiêu binh danh dự đã cung kính rước Quốc kỳ Mông Cổ, cờ thiêng Umar của Đại Hắc Kỳ (Đại Hắc Tôtem) của toàn quân, cờ của tỉnh Khövsgöl, chân dung Đại Hãn Thành Cát Tư Hãn, cùng Bảy báu vật của quốc gia rời khỏi lễ đài.

Tiếp theo, Tổng thống Mông Cổ U. Khurelsukh cúi mình hành lễ trước ovoo (gò đá thiêng) và một lần nữa bày tỏ lòng tôn kính đối với các vị Thần Nước (Lus) và Thần Núi, Thần Đất (Savdag), chính thức khép lại Lễ tế cấp Nhà nước.

Hồ Khövsgöl là nơi chứa hơn 70% trữ lượng nước mặt ngọt của Mông Cổ, đồng thời là nguồn cung cấp nước ngọt bề mặt quan trọng của khu vực Trung Á, cũng là môi trường sinh sống của nhiều loài thú và chim quý hiếm. Nhằm bảo tồn sự trong sạch, tinh khiết và linh thiêng của hồ; gìn giữ nguyên vẹn cảnh quan tự nhiên, hệ động thực vật cùng các di sản lịch sử và văn hóa của khu vực, Tổng thống Mông Cổ đã ban hành sắc lệnh đưa Hồ Khövsgöl trở thành thắng tích được Nhà nước cử hành nghi lễ tế tự vào năm Ngựa Lửa.

---

Lưu ý: Cụm "лус, савдаг" là một khái niệm rất đặc trưng trong tín ngưỡng Mông Cổ:

• Лус (Lus): Thần Nước, Long thần cai quản sông, hồ, suối.
• Савдаг (Savdag): Thần Núi, Thần Đất hoặc các vị thần bảo hộ núi rừng, vùng đất.

Theo sáng kiến bảo vệ Hồ Khövsgöl, trong giai đoạn 2021–2025, Mông Cổ đã tiến hành trục vớt các tàu thuyền, ô tô và các thiết bị cơ giới bị chìm dưới lòng hồ.

Nhờ đó, đã ngăn chặn được khoảng 50.000 lít nhiên liệu, dầu nhớt, chất bôi trơn và các loại chất thải nguy hại có nguy cơ rò rỉ, gây ô nhiễm nguồn nước của hồ.

Trong năm nay, Mông Cổ cũng đã phát động chiến dịch kéo dài hai tháng nhằm làm sạch khu vực xung quanh Hồ Khövsgöl, đồng thời thành lập Trung tâm Quốc tế Nghiên cứu Hồ Khövsgöl để phục vụ công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát triển bền vững hệ sinh thái của hồ.

Đại sứ Văn hóa N. Gankhuyag – Người khôi phục 108 mặt nạ thiêng của Khüree Tsam

 

Ulaanbaatar, ngày 23 tháng 7 năm 2026 (MONTSAME).

Các nghệ sĩ không chỉ sáng tạo nên những tác phẩm nghệ thuật mà còn góp phần khôi phục lịch sử, hồi sinh văn hóa và truyền lại di sản tinh thần của dân tộc cho các thế hệ tương lai. Nghệ sĩ N. Gankhuyag, Đại sứ Văn hóa của Mông Cổ, là một trong những con người như thế.

Tên tuổi của ông không chỉ được biết đến trong giới văn hóa nghệ thuật Mông Cổ mà còn được nhiều quốc gia trên thế giới biết đến. Việc ông phục dựng thành công 108 mặt nạ thiêng của Khüree Tsam, tổ chức các cuộc triển lãm quốc tế, thực hiện hoạt động ngoại giao văn hóa, hỗ trợ các nghệ sĩ trẻ và sáng tạo nhiều tác phẩm sân khấu là thành quả của một quá trình lao động bền bỉ đến mức khó có thể tin rằng đó là công sức của một con người.

Con đường bắt đầu từ một ước mơ

Từ thuở nhỏ, N. Gankhuyag đã rất yêu thích hội họa. Ông lớn lên cùng niềm say mê đối với văn hóa truyền thống Mông Cổ, nghệ thuật Phật giáo và những truyền thuyết, lịch sử của dân tộc.

Ông không muốn chỉ trở thành một người thợ thủ công bình thường mà mong muốn khôi phục những giá trị văn hóa đã bị lãng quên của Mông Cổ. Khát vọng ấy dần trở thành mục tiêu lớn nhất của cuộc đời ông.

Trong khi nhiều người coi những gì ông tạo ra đơn thuần là các tác phẩm nghệ thuật, thì bản thân ông lại xem nghệ thuật là ký ức của dân tộc, là di sản tinh thần được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Sự hồi sinh của 108 mặt nạ thiêng Khüree Tsam

Thành tựu lớn nhất trong cuộc đời N. Gankhuyag là phục dựng thành công 108 mặt nạ thiêng của Khüree Tsam.

Di sản này đã bị gián đoạn từ đầu thế kỷ XX và trong nhiều thập niên chỉ còn tồn tại qua những bức ảnh lưu trữ cùng ký ức của các bậc tiền nhân.

Năm 1997, ông bắt đầu dự án phục dựng. Sau mười năm lao động không mệt mỏi, đến năm 2007, ông đã hoàn thành việc phục dựng đầy đủ toàn bộ 108 mặt nạ Khüree Tsam.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại Mông Cổ, toàn bộ hệ thống mặt nạ Tsam được phục dựng hoàn chỉnh, đánh dấu một cột mốc đặc biệt quan trọng trong công cuộc bảo tồn và phục hồi di sản văn hóa.

Ông đã thực hiện công trình này bằng chính kinh phí của mình, cùng với sự hỗ trợ của gia đình, người thân và các đồng nghiệp nghệ sĩ.

Hình ảnh ông đứng tại Quảng trường D. Sükhbaatar tuyên bố:

"Mông Cổ đã một lần nữa có đầy đủ 108 mặt nạ Khüree Tsam."

đến nay đã trở thành một dấu mốc lịch sử.

Không chỉ dừng lại ở việc phục dựng các mặt nạ, ông còn cung cấp mặt nạ Tsam cho nhiều nhà hát và tự viện trên khắp Mông Cổ.

Năm 1999, ông tổ chức buổi biểu diễn phục dựng điệu múa Khüree Tsam tại Pháp với sự tham gia của các vị tăng thuộc Tu viện Gandantegchinlen.

Bộ sưu tập của ông hiện được xem là bộ sưu tập mặt nạ Khüree Tsam đầy đủ và lớn nhất trên thế giới.

Khüree Tsam chu du khắp thế giới

Sau khi hoàn thành việc chế tác các mặt nạ, ông không muốn chúng chỉ được lưu giữ trong kho tàng bảo tàng.

Nghi lễ Tsam từng được tổ chức hằng năm từ năm 1811 đến năm 1937, vì vậy ông quyết tâm đưa truyền thống kỳ diệu này tiếp tục sống trong thời đại mới và giới thiệu ra thế giới.

Trong hơn hai mươi năm qua, triển lãm "Khüree Tsam – 108" đã được tổ chức tại các bảo tàng, trung tâm văn hóa và các lễ hội quốc tế ở Hoa Kỳ, châu Âu, châu Á và khu vực Mỹ Latinh.

Nhờ đó, lần đầu tiên hàng triệu khán giả trên thế giới được chiêm ngưỡng nghệ thuật Tsam của Mông Cổ.

Mỗi cuộc triển lãm không chỉ giới thiệu những chiếc mặt nạ mà còn mang theo lịch sử, triết học, Phật giáo, nghệ thuật và cả thế giới biểu tượng của Mông Cổ. Vì vậy, triển lãm được đánh giá là một ví dụ tiêu biểu về ngoại giao văn hóa quốc tế.

Quảng bá di sản của Thành Cát Tư Hãn ra thế giới

Tên tuổi của N. Gankhuyag không chỉ gắn liền với nghệ thuật Tsam.

Từ năm 2009, ông cùng các đối tác Hoa Kỳ triển khai dự án triển lãm quốc tế "Thành Cát Tư Hãn".

Trong suốt 18 năm qua, triển lãm này đã được trưng bày tại nhiều bảo tàng và trung tâm triển lãm lớn trên thế giới, góp phần quan trọng trong việc giới thiệu một cách trung thực và khách quan lịch sử của Đế quốc Mông Cổ đến với công chúng quốc tế.

Dạ bác, đây là bản dịch tiếng Việt của phần tiếp theo:

Người thầy của các nghệ sĩ trẻ

Năm 1992, N. Gankhuyag thành lập xưởng sáng tác đầu tiên của mình; đến năm 1997, ông sáng lập Công ty "Bi-Bid". Ông cũng là người xây dựng một trong những phòng trưng bày nghệ thuật (gallery) tư nhân đầu tiên của Mông Cổ.

Sau đó, ông thành lập Hiệp hội "Thế giới Cái đẹp Mông Cổ" và Đoàn nghệ thuật "Khan Bogd", dành nhiều tâm huyết để đưa các nghệ sĩ trẻ của Mông Cổ vươn ra sân khấu quốc tế.

Cho đến nay, ông đã tổ chức các buổi biểu diễn, triển lãm và hoạt động giao lưu văn hóa của các nghệ sĩ Mông Cổ tại hơn 40 quốc gia trên thế giới, góp phần mở đầu sự nghiệp quốc tế cho hơn 300 nghệ sĩ trẻ.

Những dự án và bước đi mới

Đối với Đại sứ Văn hóa N. Gankhuyag, năm 2026 là một năm đặc biệt khi chuẩn bị kỷ niệm 20 năm ngày hoàn thành việc phục dựng Khüree Tsam.

Nhân dịp này, ông phối hợp với Bảo tàng Chùa Choijin Lama triển khai dự án "Khüree Tsam được hồi sinh", tổ chức các buổi diễn thuyết và lớp học tương tác về văn hóa Mông Cổ cũng như nghệ thuật chế tác mặt nạ Tsam.

Bên cạnh đó, ông đang hợp tác với nhiếp ảnh gia nổi tiếng người Thái Lan Jatenipat Ketpradit để thực hiện một dự án ảnh nhằm giới thiệu nghệ thuật Tsam của Mông Cổ đến với thế giới bằng ngôn ngữ của nghệ thuật thị giác đương đại.

Mục tiêu lớn tiếp theo của ông là đưa di sản Khüree Tsam được ghi danh vào Danh sách Di sản Văn hóa của UNESCO.

Gia đình – Tác phẩm lớn nhất của cuộc đời

Đối với N. Gankhuyag, niềm tự hào lớn nhất chính là gia đình.

Các con của ông đều thành công trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và đang góp phần quảng bá hình ảnh Mông Cổ ra thế giới.

Người con trai G. Zanabazar đang hoạt động thành công trong lĩnh vực nghệ thuật sân khấu tại Hoa Kỳ và đang thử sức trong ngành điện ảnh Hollywood.

Con gái G. Solongo, nghệ sĩ đàn yatga (đàn tranh truyền thống Mông Cổ), là nghệ sĩ độc tấu của Nhà hát Nghệ thuật Dân tộc Quốc gia, đồng thời hai lần được trao Giải thưởng "Cây Bạc" (Mönkh Mod).

Hai người con gái G. Uyanga và G. Selenge cũng đang có nhiều thành công trong lĩnh vực âm nhạc, còn cô con gái út G. Maral hiện làm công tác quản lý nghệ thuật tại thành phố New York.

Người kiến tạo lịch sử

Có những người chỉ là nhân chứng của thời đại.

Nhưng cũng có những người tạo nên chính thời đại của mình.

Cuộc đời của N. Gankhuyag là câu chuyện về sự kiên trì đấu tranh để gìn giữ di sản văn hóa Mông Cổ, về lao động sáng tạo không ngừng và niềm tin mãnh liệt vào những giá trị truyền thống.

108 mặt nạ thiêng Khüree Tsam mà ông phục dựng không đơn thuần chỉ là những tác phẩm nghệ thuật; đó là ký ức của cả dân tộc Mông Cổ.

Những cuộc triển lãm do ông tổ chức cũng không chỉ là các sự kiện văn hóa thông thường, mà đã trở thành một hành trình lịch sử, kể với thế giới về đất nước và văn hóa Mông Cổ thông qua nghệ thuật.

Hôm nay, ông vẫn tiếp tục sáng tạo.

Ngày mai, ông cũng sẽ tiếp tục sáng tạo.

Nhưng những di sản mà ông để lại, những giá trị lịch sử mà ông khôi phục và thế hệ nghệ sĩ trẻ mà ông đào tạo chắc chắn sẽ còn được nhắc đến trong lịch sử văn hóa Mông Cổ suốt một thời gian dài.

Đại sứ Văn hóa Mông Cổ N. Gankhuyag không chỉ là một nghệ sĩ sáng tạo, mà còn là người hồi sinh di sản văn hóa và đưa văn hóa Mông Cổ cùng bản sắc truyền thống của dân tộc đến với bạn bè khắp năm châu.

 

Tri thức truyền thống của người Mông Cổ trong bảo vệ thiên nhiên

 Một biểu hiện tiêu biểu của tri thức bảo vệ thiên nhiên của người Mông Cổ chính là truyền thống thờ cúng núi và Ovoo (đống đá thiêng).

Theo các thư tịch cổ, từ hơn 1.000 năm trước, người Mông Cổ đã dựng nơi thờ tự và tổ chức nghi lễ cúng tế tại núi Burkhan Khaldun.

Đối với ngọn núi thiêng này, Đại Hãn Thành Cát Tư Hãn từng để lại lời căn dặn nổi tiếng:

"Mỗi buổi sáng hãy thành kính lễ bái, mỗi ngày hãy luôn tưởng nhớ, để con cháu muôn đời đời sau mãi mãi ghi nhớ và noi theo."

Điều đó cho thấy Burkhan Khaldun không chỉ là một ngọn núi linh thiêng, mà còn là biểu tượng của cội nguồn và bản sắc dân tộc Mông Cổ.

Dựa trên tư tưởng của Thành Cát Tư Hãn, nghi lễ thờ cúng núi của Nhà nước chính thức được hình thành từ thế kỷ XVIII.

Cụ thể:

• Năm 1778, núi Bogd Khan được Nhà nước chính thức tổ chức lễ tế và trở thành một trong những khu bảo tồn thiên nhiên lâu đời nhất thế giới.
• Năm 1779, Nhà nước tiếp tục tổ chức lễ tế dãy núi Khentii.
• Năm 1818, núi Otgontenger cũng được đưa vào danh sách các ngọn núi được Nhà nước cử hành nghi lễ theo sắc lệnh.

Việc này đã chính thức nâng truyền thống thờ cúng núi lên thành một chính sách của quốc gia.

Ngày nay, tại Mông Cổ có:

• 14 ngọn núi linh thiêng được Nhà nước tổ chức tế lễ;
• 1 hồ nước linh thiêng được Nhà nước bảo hộ và cử hành nghi lễ theo định kỳ.

Những ngọn núi này đều có giá trị đặc biệt về sinh thái. Đây là nơi lưu giữ:

• nguồn nước đầu nguồn;
• các khu rừng tự nhiên;
• nhiều loài động vật quý hiếm;
• nhiều loại cây thuốc;
• các hệ sinh thái quan trọng của đất nước.

Theo kết quả nghiên cứu, trên khắp lãnh thổ Mông Cổ hiện có khoảng 1.600 ngọn núi được nhân dân địa phương thờ cúng từ bao đời nay.

Con số đó phản ánh rõ tinh thần trách nhiệm, sự tôn kính và ý thức bảo vệ môi trường của người Mông Cổ đối với núi rừng và thiên nhiên.

Truyền thống thờ cúng núi và Ovoo cũng không ngừng phát triển cùng với dòng chảy lịch sử. Thông qua những nghi lễ này, tư tưởng sống hài hòa với thiên nhiên và ý thức bảo vệ môi trường vẫn tiếp tục được gìn giữ, truyền lại và lan tỏa trong xã hội hiện đại.

Những tri thức truyền thống về bảo vệ thiên nhiên, cách ứng xử đúng mực với môi trường và ý thức yêu quý, gìn giữ Trái Đất đã trở thành một di sản tinh thần quý báu của quốc gia và dân tộc Mông Cổ, tiếp tục được bảo tồn và phát huy cho đến ngày nay.

Ghi chú

Năm 2017, "Truyền thống và nghi lễ thờ cúng núi, sông của người Mông Cổ" đã được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Tiến sĩ, Giáo sư N. Urtnasan từng đảm nhiệm cương vị Tổng Thư ký Ủy ban Quốc gia Mông Cổ về UNESCO trong suốt 11 năm. Từ năm 1997 đến nay, ông đã gắn bó cuộc đời mình với việc đưa các di sản văn hóa và thiên nhiên của Mông Cổ được quốc tế ghi nhận và ghi danh vào Danh mục Di sản Thế giới của UNESCO.

Ông cho biết:

Đời sống xã hội của người Mông Cổ từ xa xưa về cơ bản được điều chỉnh bởi hai hệ thống luật pháp. Một là luật thành văn, hai là luật bất thành văn.

Luật bất thành văn chính là những phong tục, tập quán, nghi lễ và các giá trị truyền thống được lưu truyền từ đời này sang đời khác của người Mông Cổ. Đây cũng là nền tảng hình thành tri thức truyền thống về bảo vệ thiên nhiên.

Tuy không được ghi thành văn bản, nhưng những quy tắc ấy đã thấm sâu vào nhận thức, đạo đức và lối sống của người dân, được truyền lại qua nhiều thế hệ. Đến ngày nay, đặc biệt ở các vùng nông thôn, người dân Mông Cổ vẫn tiếp tục gìn giữ và thực hành những truyền thống quý báu đó.

Đối với luật thành văn, theo các nhà nghiên cứu, một trong những văn bản pháp luật sớm nhất trên thế giới đề cập đến tư tưởng bảo vệ thiên nhiên chính là Bộ luật "Đại Trát" (Ikh Zasag – Yassa) của Đế quốc Đại Mông Cổ do Thành Cát Tư Hãn ban hành.

Trong Bộ luật Đại Trát có nhiều quy định cụ thể nhằm bảo vệ nguồn nước. Chẳng hạn, nghiêm cấm:

• Làm ô nhiễm sông, suối;
• Đổ sữa xuống nguồn nước;
• Vứt rác bừa bãi xuống sông suối;
• Đi vệ sinh tại các dòng sông, suối hoặc đầu nguồn nước.

Bộ luật cũng giáo dục người dân phải tôn kính núi sông, sống hòa hợp với thiên nhiên và ứng xử đúng mực với môi trường.

Những ai vi phạm các quy định này sẽ bị xử phạt bằng gia súc, trong đó chủ yếu là ngựa. Đối với người Mông Cổ du mục, ngựa là tài sản quý giá nhất của mỗi gia đình. Vì vậy, bị phạt mất ngựa không chỉ gây thiệt hại lớn về kinh tế mà còn là một hình thức xử phạt rất nặng nề về tinh thần.

Ngoài ra, Bộ luật còn quy định rõ việc lựa chọn và sử dụng bãi chăn thả khi di cư, nhằm tránh làm mất cân bằng sinh thái và bảo đảm sự tái tạo của đồng cỏ.

Theo Giáo sư N. Urtnasan, điều đó cho thấy truyền thống bảo vệ thiên nhiên của người Mông Cổ từ rất sớm đã được nâng lên thành chính sách của nhà nước.

Qua đó có thể thấy, Thành Cát Tư Hãn cùng các vị kế tục luôn coi việc sống hài hòa với thiên nhiên là một chủ trương quan trọng của quốc gia, đồng thời kế thừa và phát huy tư tưởng của tổ tiên về bảo vệ quê hương, đất nước và môi trường sống.

---

Bế mạc “Chương trình Giao lưu học sinh quốc tế năm 2026”

 Ulaanbaatar, ngày 31/7/2026 (MONTSAME) – “Chương trình Giao lưu học sinh quốc tế năm 2026” đã chính thức bế mạc.

Tham gia chương trình năm nay có 62 học sinh, giáo viên và đại biểu đến từ các thành phố có quan hệ kết nghĩa hoặc hữu nghị với Thủ đô Ulaanbaatar, gồm:

• Bangkok (Vương quốc Thái Lan);
• Hohhot (Trung Quốc);
• Irkutsk (Liên bang Nga);
• Namyangju (Hàn Quốc);
• Miyakonojo (Nhật Bản).

Trong thời gian diễn ra chương trình, các đại biểu đã có dịp tìm hiểu về lịch sử, văn hóa, truyền thống của Mông Cổ, đồng thời tham quan và tìm hiểu về quá trình phát triển, xây dựng Thủ đô Ulaanbaatar.

Lễ bế mạc có sự tham dự của ông G. Jargalsaikhan, Phó Thị trưởng Ulaanbaatar phụ trách các lĩnh vực xã hội, phát triển xanh, chất lượng không khí và môi trường.

Phát biểu tại buổi lễ, ông nhấn mạnh:

“Thông qua chương trình này, chúng tôi mong muốn giới thiệu đến thanh thiếu niên quốc tế về bề dày lịch sử, di sản văn hóa, truyền thống dân tộc của Mông Cổ cũng như sự phát triển và đổi mới của Thủ đô Ulaanbaatar.

Trong suốt một tuần qua, học sinh đến từ năm quốc gia đã trực tiếp tìm hiểu lịch sử và văn hóa Mông Cổ, tận mắt chứng kiến sự kết hợp giữa các giá trị truyền thống với sự phát triển hiện đại, đồng thời kết thêm nhiều bạn bè mới. Đây chính là thành quả có ý nghĩa và giá trị nhất đối với chúng tôi.”

“Chương trình Giao lưu học sinh quốc tế năm 2026” không chỉ góp phần tăng cường tình hữu nghị, sự hiểu biết lẫn nhau giữa thanh thiếu niên các nước và mở rộng giao lưu văn hóa, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc quảng bá hình ảnh Mông Cổ ra thế giới, đồng thời đưa quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Ulaanbaatar với các thành phố Bangkok, Hohhot, Irkutsk, Namyangju và Miyakonojo lên một tầm cao mới.

Từ ngày 15/8 đến 12/9 sẽ áp dụng lưu thông xe ô tô theo biển số chẵn - lẻ

Ulaanbaatar, ngày 29/7/2026 (MONTSAME) – Tại phiên họp thường kỳ của Chính phủ diễn ra hôm nay, các thành viên Chính phủ đã nghe báo cáo về công tác chuẩn bị cho mùa đông của Thủ đô Ulaanbaatar và tiến độ sửa chữa, cải tạo các trường học, trường mẫu giáo.

Sau cuộc họp, Thị trưởng Ulaanbaatar kiêm Tỉnh trưởng Thủ đô, ông B. Purevdagva, đã thông tin với báo chí:

Công tác chuẩn bị cho mùa đông của Thủ đô hiện đã hoàn thành khoảng 57%. Mùa hè năm nay, chính quyền đã cố gắng không cắt nước nóng sinh hoạt của người dân. Tuy nhiên, do khoảng 60% hệ thống đường ống ngầm của Ulaanbaatar đã xuống cấp, nên vẫn buộc phải tiến hành sửa chữa và bảo dưỡng.

Hiện nay, các dự án giao thông vẫn đang được triển khai. Thành phố phấn đấu hoàn thành xây dựng mới 111 km đường và sửa chữa, bảo trì 31 km đường bộ trước ngày 15/8.

Để chuẩn bị cho mùa đông, thành phố đã dự trữ 280.000 tấn than cốc bán thành phẩm (semi-coke) và 120.000 tấn nhiên liệu cải tiến. Tổng cộng có 573 dự án và hạng mục công việc đang được triển khai phục vụ công tác chuẩn bị mùa đông.

Bên cạnh đó, chính quyền đã bắt đầu kế hoạch dự trữ thịt và đã chuyển hồ sơ sang các ngân hàng thương mại để xem xét cấp tín dụng cho các doanh nghiệp tham gia chương trình này.

Nhằm tránh tình trạng hạn chế cung cấp nhiệt và điện trong mùa đông, chính quyền thành phố đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Năng lượng. Trong khuôn khổ mở rộng năng lực cung cấp điện, dự án xây dựng Nhà máy Nhiệt điện số 5 đã được khởi công. Đồng thời, giai đoạn III của Nhà máy điện Booroljuut sẽ được đưa vào vận hành trong năm tới.

Về giáo dục, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành việc sửa chữa các trường học và trường mẫu giáo trước ngày 15/8.

Ngoài ra, do Hội nghị COP17 sẽ được tổ chức tại Ulaanbaatar, từ ngày 15/8 đến ngày 12/9, thành phố sẽ áp dụng biện pháp cho xe ô tô lưu thông theo biển số chẵn - lẻ nhằm giảm ùn tắc giao thông và bảo đảm việc tổ chức hội nghị.

Đại sứ G. Khulan tiếp và làm việc với đại diện Tập đoàn ROX của Việt Nam

 

Ngày 28/7/2026, bà G. Khulan, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Mông Cổ tại nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, đã tiếp và làm việc với ông Nguyễn Việt Sơn, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn ROX (ROX Group) của Việt Nam.

Tại buổi gặp, Đại sứ đã nghe giới thiệu về dự án đầu tư trong lĩnh vực năng lượng mà Tập đoàn ROX đang triển khai tại Mông Cổ, đồng thời hai bên trao đổi về các cơ hội thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa các doanh nghiệp của hai nước.

Trong cuộc gặp, đại diện ROX Group đã giới thiệu tiến độ Dự án Nhà máy điện lưu trữ bằng pin (Battery Energy Storage System - BESS) đang được triển khai tại quận Baganuur, thành phố Ulaanbaatar. Đại diện tập đoàn cũng cho biết trong thời gian tới, ROX Group mong muốn mở rộng hợp tác với Mông Cổ sang các lĩnh vực khác như bất động sản, ngân hàng, tài chính và nhiều ngành kinh tế khác.

ROX Group được thành lập năm 1996, là một trong những tập đoàn kinh tế tư nhân hàng đầu của Việt Nam. Tập đoàn hoạt động trong nhiều lĩnh vực như năng lượng tái tạo, bất động sản, ngân hàng, tài chính, quản lý khách sạn, thương mại và dịch vụ.

Không chỉ phát triển mạnh tại Việt Nam, ROX Group còn đang mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế, triển khai nhiều dự án đầu tư theo định hướng phát triển bền vững và chuyển đổi xanh, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thân thiện với môi trường.

THÔNG BÁO TIN BUỒN

 Được tin thân phụ của anh Lê An Tĩnh là cụ Lê Thái Phong từ trần, xin gửi đến

anh Tĩnh và gia đình lời chia buồn sâu sắc. Cầu nguyện cho hương linh Cụ siêu thoát về đất Phật

Nam Mô A Di Đà Phật.

TM Ban Liên lạc Hội Cựu sinh viên Việt Nam từng học tập tại Mông Cổ

TRƯỞNG BAN

LẠI HỒNG THẮNG

PS: Anh Lê An Tĩnh, hiện ở Đức, sang MC 1988 cùng khóa vs các anh: Đinh Quang Nguyên, Nguyễn Văn Hướng, Nguyễn Anh Văn.

ĐẠI SỨ G. KHULAN TIẾP ĐÓN CÁC CỰU ĐẠI SỨ VIỆT NAM TỪNG CÔNG TÁC TẠI MÔNG CỔ

 

Đại sứ G. Khulan nhận hoa tặng 

Ngày 24/7/2026, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Mông Cổ tại nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam G. Khulan đã trân trọng tiếp đón các cựu Đại sứ Việt Nam từng công tác tại Mông Cổ và chiêu đãi họ trong bữa tiệc thân mật.

Tại buổi gặp mặt, Đại sứ G. Khulan bày tỏ sự đánh giá cao và lòng biết ơn đối với những đóng góp quý báu của các vị Đại sứ trong việc đặt nền móng, vun đắp và củng cố mối quan hệ hữu nghị truyền thống cũng như sự hợp tác giữa Mông Cổ và Việt Nam. Đại sứ mong muốn các vị Đại sứ sẽ tiếp tục chia sẻ những kinh nghiệm quý báu của mình, đóng vai trò là cầu nối và tiếp tục hỗ trợ cho sự phát triển ngày càng sâu sắc của mối quan hệ tốt đẹp giữa hai nước.

Các cựu Đại sứ đã chúc Đại sứ G. Khulan hoàn thành xuất sắc nhiệm kỳ công tác. Các vị nhấn mạnh rằng họ luôn coi Mông Cổ như quê hương thứ hai của mình; những thảo nguyên bao la cùng thiên nhiên tươi đẹp, nguyên sơ của Mông Cổ sẽ mãi là những ký ức thiêng liêng trong trái tim họ. Đồng thời, các cựu Đại sứ khẳng định sẽ tiếp tục dành trọn tâm huyết và đóng góp tích cực cho việc tăng cường, phát triển hơn nữa quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Mông Cổ và Việt Nam.

Tham dự buổi gặp có:

• Đại sứ Hoàng Tuấn Thịnh (nhiệm kỳ 2010–2014);
• Đại sứ Phan Đăng Đương (2014–2017);
• Đại sứ Đoàn Thị Hương (2017–2020).

Tin bài và ảnh: ĐSQ Mông Cổ tại Việt Nam

CỰU SINH VIÊN VIỆT NAM TẠI MÔNG CỔ THAM QUAN, GẶP MẶT THÁNG 7/2026 TẠI ĐÀ NẴNG

Tại nhà hàng Hội An, tối 17/7/2026

 Ngày thứ 2 (17/7/2026) cuộc gặp mặt các cựu sinh viên VN tại MC, đoàn đã đi thăm Địa đạo Kỳ Anh ở địa chỉ Tam Thắng, Tam Kỳ, Quảng Nam cũ.

Sau đó, đoàn trở về thăm Phố cổ Hội An, Đà Nẵng.

Ngày 17/7/2026, đoàn có 17 thành viên tham gia.

Ngày thứ 3 (18/7/2027), đoàn đi Bà Nà Hill. 

Tối 18/8/2026, là Gala chia tay.

Ngày 19/7/2026: các hội viên trở về nhà.

Gala Diner tối ngày 18/7/2026:

Thành phần tham dự (tổng cộng 22), gồm: 18 cựu Sinh viên; và các chị là phu nhân của các anh Hội viên: chị Nguyễn Thị Lan Anh (phu nhân anh Phạm Phú Hòa), chị Phạm Thị Hương (Phu nhân anh Đàm Xuân Thành (và con trai Đàm Xuân Việt), Chị  Nguyễn Thị Thanh Thủy (phu nhân anh Lại Hồng Thắng) và chị Nguyễn Thu Hương (Phu nhân anh Lê Thanh Hải).

Chương trình Gala gồm phát biểu khai mạc, Trưởng Ban Liên lạc nhiệm kỳ trước phát biểu, Tân Trưởng Ban phát biểu, tặng kỷ niệm cho TS Nguyễn Quế Côi, và anh Phạm Phú Hòa, một số Hội viên phát biểu cảm tưởng, hát (Karaoke) các bài tiếng Mông Cổ và Việt Nam

Cuộc hội ngộ tháng 7/2026 đã diễn ra rất thân mật, đầy tình cảm, rất xúc động. Trong đoàn có các anh lớn tuổi, như Nguyễn Văn Khâm (81), Mai Duy Ngọc (76); có đại diện 3 miền Bắc - Trung - Nam.

Ước mong đầy đủ (khoảng 170 hội viên) là điều cực kỳ khó, nên hai chục thành viên tụ tập lần này là dấu mốc quan trọng trong hoạt động của Hội. 

Một chi tiết có ý nghĩa mà TS Côi trong phát biểu tại Gala Dinner 2026, là, cuộc hội ngộ đã hoàn thành sứ mạng chuyển giao thế hệ. Tin rằng anh Lại Hồng Thắng và Ban Liên lạc mới sẽ phát huy những tích cực của tiền nhiệm hoàn thành xuất sắc kết nối các hội viên cả nước, góp phần vun đắp cho tình hữu nghị VN-MC ngày càng tốt đẹp.

Thời gian vật đổi sao dời, các thế hệ sẽ cùng nhau giữ gìn sự đoàn kết, phát huy những mặt mạnh của các hội viên, để cho những kỷ niệm một thời sinh viên trên thảo nguyên giá lạnh sẽ mãi mãi ấm tình người.

Ghi nhận sự đóng góp to lớn của TS Nguyễn Quế Côi đối với Hội trong hơn hai chục năm qua, Tân Trưởng Ban LL Lại Hồng Thắng trân trọng tặng kỷ niệm cho người tiền nhiệm

Để ghi nhận đóng góp quan trọng trong việc tổ chức cuộc tham quan gặp mặt lần này, Tân Hội trưởng Lại Hồng Thắng, và TS Nguyễn Quế Côi trân trọng tặng kỷ niệm cho anh Phạm Phú Hòa (là thành viên duy nhất đang sống và làm việc tại Đà Nẵng)

TS Nguyễn Quế Cô phát biểu cảm tưởng

Trân trọng cám ơn Cty du lịch Viettravel đã tổ chức các hoạt động tham quan, du lịch, Gala Dinner thành công tốt đẹp.

.......................................................

Sau đây là một số hình ảnh cuộc hội ngộ năm 2026

1) Chụp ảnh kỷ niệm tại sảnh Khách sạn Prague, 75 Dương Đình Nghệ, TP Đà Nẵng tối ngày 18/7/2026 (ảnh Ngô Ngọc Tân):

Tham quan Bana Hill:

Việt Nam-Mông Cổ quan tâm thúc đẩy hợp tác quốc phòng

 Sáng 16-7, tại trụ sở Bộ Quốc phòng, Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng đã tiếp Đại tá Tseyenbalidir Batkhuu, Tùy viên Quốc phòng Mông Cổ tại Việt Nam.

Chúc mừng Đại tá Tseyenbalidir Batkhuu nhân dịp bắt đầu nhiệm kỳ công tác trên cương vị Tùy viên Quốc phòng Mông Cổ tại Việt Nam, Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng tin tưởng Đại tá Tseyenbalidir Batkhuu sẽ phát huy hiệu quả vai trò cầu nối, thúc đẩy hợp tác quốc phòng song phương thời gian tới. Lãnh đạo Bộ Quốc phòng Việt Nam sẽ quan tâm, ủng hộ Đại tá Tseyenbalidir Batkhuu hoàn thành tốt nhiệm kỳ công tác của mình.

Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng tiếp Đại tá Tseyenbalidir Batkhuu.

Nhấn mạnh, quan hệ Việt Nam - Mông Cổ đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất sau hơn 70 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng đánh giá việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Toàn diện (tháng 9-2024) là dấu mốc quan trọng, định hướng cho sự phát triển hợp tác giữa hai nước ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả.

Trên cơ sở quan hệ tốt đẹp giữa hai nước, quan hệ quốc phòng song phương được cả hai bên quan tâm thúc đẩy, đạt nhiều kết quả thiết thực trên các lĩnh vực, gồm: Trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao; trao đổi đoàn tham quan, nghỉ dưỡng; hợp tác giáo dục, đào tạo; gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc; giao lưu thể thao quân sự; công nghiệp quốc phòng; hậu cần...

Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng trao tặng Đại tá Tseyenbalidir Batkhuu quà lưu niệm.

Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng đề nghị Đại tá Tseyenbalidir Batkhuu thời gian tới tích cực thúc đẩy triển khai hiệu quả các nội dung hợp tác đã được thống nhất, trong đó tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên (trao đổi đoàn các cấp, đặc biệt là đoàn cấp cao; công nghiệp quốc phòng; đào tạo; gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc; giao lưu văn hóa, thể thao quân sự…), cũng như các lĩnh vực khác phù hợp với nhu cầu và khả năng của hai bên.

Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng và Đại tá Tseyenbalidir Batkhuu cùng các đại biểu.

Cho biết vừa qua lãnh đạo Bộ Quốc phòng Việt Nam đã gửi thư mời các lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Các Lực lượng vũ trang Mông Cổ tham dự Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam lần thứ 3 (tháng 12-2026), Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng mong muốn Đại tá Tseyenbalidir Batkhuu tích cực phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng Bộ Quốc phòng Việt Nam, thúc đẩy nội dung hợp tác quan trọng này.

Đại tá Tseyenbalidir Batkhuu bày tỏ vinh dự được bổ nhiệm cương vị Tùy viên Quốc phòng Mông Cổ tại Việt Nam, đồng thời đánh giá cao quan hệ hợp tác giữa hai nước nói chung, giữa hai Bộ Quốc phòng nói riêng cũng như vai trò, vị thế của Việt Nam ở khu vực và trên trường quốc tế. 

Tùy viên Quốc phòng Mông Cổ mong muốn sẽ nhận được sự hỗ trợ, tạo điều kiện từ lãnh đạo Bộ Quốc phòng, các cơ quan đơn vị Quân đội của Việt Nam để hoàn thành tốt nhiệm kỳ công tác; khẳng định sẽ nỗ lực phối hợp, triển khai các nội dung hợp tác đã được thống nhất, qua đó thúc đẩy quan hệ hợp tác quốc phòng song phương ngày càng thực chất, hiệu quả. 

TIN GẶP MẶT ĐÀ NẴNG 2026

 Thế là, hôm nay, 16/7/2026, trong số hơn 20 thành viên đăng ký, đã có 13 đến Đà Nẵng. Hùng hậu nhất, là đoàn Thanh Hóa, gồm các anh Khâm, Duy, Bân...

Các thành viên đang tiếp tục tề tựu.

Do có công chuyện, chiều mai, chúng tôi mới có mặt.

Đêm xem WC, mệt nhưng vui.

Tất cả học sinh Mông Cổ đều trở về với huy chương từ Kỳ thi Olympic Vật lý Quốc tế lần thứ 56

 

Ulaanbaatar, ngày 14 tháng 7 năm 2026 /MONTSAME/. Đội tuyển Mông Cổ tham dự Kỳ thi Olympic Vật lý Quốc tế lần thứ 56 được tổ chức tại thành phố Bucaramanga của Colombia đã trở về nước hôm nay.

Tại kỳ Olympic này, hơn 450 học sinh đến từ hơn 90 quốc gia trên thế giới đã tranh tài với các bài thi lý thuyết và thực nghiệm phức tạp. Đội tuyển quốc gia Mông Cổ đã lập nên thành tích lịch sử khi toàn bộ 5 thành viên của đội đều giành được huy chương. Cụ thể, các học sinh được tuyển chọn và đào tạo từ thành phố Ulaanbaatar, tỉnh Darkhan-Uul và tỉnh Orkhon đã giành được 4 huy chương bạc và 1 huy chương đồng.

Xét theo tổng điểm đồng đội, Mông Cổ xếp trong nhóm từ hạng 13 đến hạng 15 trên tổng số 90 quốc gia tham dự. Các thành viên và giáo viên của đội tuyển cho biết: “Đây là thành tích đạt được khi vượt qua toàn bộ các nước Mỹ Latinh và châu Phi, một nửa số quốc gia châu Á và khoảng hai phần ba số quốc gia châu Âu.”

Huấn luyện viên, thầy giáo vật lý E. Gündalai của Trường “Olonlog.exe” cho biết:

“Năng lực của học sinh đang ngày càng được nâng cao. Đoàn chúng tôi gồm 4 giáo viên huấn luyện và 5 học sinh tham dự kỳ thi. Olympic có hai phần là thí nghiệm và bài tập lý thuyết. Công tác dịch thuật của đội tuyển vô cùng quan trọng. Chúng tôi phải dịch từ 20 đến 30 trang tài liệu. Tổng cộng đã thực hiện phiên dịch liên tục trong 9 giờ đồng hồ. Sau đó, các em học sinh mới bước vào phần thi giải bài tập và thí nghiệm. Nếu bản dịch có sai sót thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả của học sinh. Thành tích hôm nay của chúng tôi và của các em học sinh có lẽ cũng nhờ chất lượng các kỳ thi và cuộc thi Olympic Vật lý trong nước ngày càng được nâng cao.”

Các học sinh đại diện cho Mông Cổ tham dự kỳ Olympic gồm:

• E. Ichinbat – Trường Trung học Phổ thông số 1, tỉnh Orkhon
• A. Orkhontuul – Trường Trung học Phổ thông trực thuộc Đại học Quốc gia Mông Cổ (NUM)
• M. Munkh-Orgil – Trường Trung học Phổ thông số 1, thành phố Ulaanbaatar
• B. Ermüün – Trường Shine Mongol
• G. Amarmend – Trường Od, tỉnh Darkhan-Uul

Đội tuyển quốc gia được dẫn dắt và huấn luyện bởi các thầy cô:

• Trưởng đoàn G. Munkhbayar, Tiến sĩ, Phó Giáo sư, Giám đốc Khối Khoa học Tự nhiên thuộc Trường Khoa học, Đại học Quốc gia Mông Cổ (NUM);
• Giảng viên M. Otgonbaatar của Đại học Quốc gia Mông Cổ;
• Nhà giáo Ưu tú M. Ganbat;
• Cô N. Oyun Chimeg, giáo viên Trường Trung học Phổ thông số 1;
• Thầy E. Gündalai, giáo viên Trường Olonlog.exe.

Các thầy cô trên là những người trực tiếp đào tạo và bồi dưỡng các học sinh của đội tuyển quốc gia Mông Cổ.